Erta yoshdagi bolalarda obstruktiv bronxitlarni diagnostika qilish va kompleks davolashning zamonaviy tamoyillari

Annotatsiya

Kirish. So‘nggi o‘n yilliklar davomida erta yoshdagi bolalarda o‘tkir bronxitlar va bronxiolitlar nafas olish tizimining eng ko‘p uchraydigan patologiyalaridan biri bo‘lib qolmoqda va zamonaviy pediatriyaning dolzarb muammolaridan birini tashkil etadi. Ushbu kasalliklarning klinik og‘irligi nafaqat bronxlar shilliq qavatidagi yaqqol yallig‘lanish o‘zgarishlari, balki o‘pkaning ventilyatsiya funksiyasining buzilishiga va nafas yetishmovchiligining rivojlanishiga olib keluvchi obstruktiv sindromning shakllanishi bilan ham belgilanadi. Patologik jarayonning noqulay kechishida immun tizimining yoshga xos yetilmaganligi muhim rol o‘ynaydi, bu esa bolalarning virus-bakterial agentlarga sezuvchanligini oshiradi. Shu munosabat bilan kasallikning klinik belgilarini bartaraf etish bilan birga immun buzilishlarni tuzatishga qaratilgan kompleks terapevtik yondashuvlarni ishlab chiqish zarurati ortib bormoqda. Tadqiqotning maqsadi erta yoshdagi bolalarda o‘tkir obstruktiv bronxit va bronxiolitlarda immunomodulinning terapevtik samaradorligini klinik simptomatika dinamikasi asosida baholashdan iborat edi. Material va usullar. Tadqiqot uch yil davomida Toshkent shahar bolalar klinik shifoxonasining 1-son somatik bo‘limi bazasida olib borildi. Kuzatuvga 1 oylikdan 3 yoshgacha bo‘lgan (o‘rtacha yosh 1,5±0,63 yil) 95 nafar bola kiritildi, ular o‘tkir obstruktiv bronxit va bronxiolit bilan kasallangan edi. Tekshirilgan bemorlar orasida o‘g‘il bolalar 62,1% (n=59), qizlar esa 37,9% (n=36) ni tashkil etdi. Davolash samaradorligini baholash mezoni sifatida nafas yetishmovchiligi simptomlari va intoksikatsiya belgilarining davolash fonida regressiya davomiyligi (sutkalarda) qabul qilindi. Nafas yetishmovchiligining obyektiv belgilari quyidagilarni o‘z ichiga oldi: yordamchi mushaklar ishtirokidagi hansirash, burun qanotlarining kengayishi, perioral sohada sianoz, taxipnoe, taxikardiya, teri qoplamlarining oqarishi, cho‘zilgan nafas chiqarish va masofadan eshitiladigan xirillashlar. Intoksikatsiya sindromi belgilari gipertermiya, umumiy holsizlik, lohaslik, asabiylashuv, uyqu buzilishi, ishtahaning pasayishi, yuqori nafas yo‘llaridagi kataral holatlar, shuningdek laborator ko‘rsatkichlardagi o‘zgarishlar (leykopeniya, neytrofilez, EChT tezlashuvi) bilan ifodalandi. Aniqlanishicha, o‘tkir obstruktiv bronxiolitda klinik simptomatika o‘tkir obstruktiv bronxitga nisbatan yanada yaqqolroq namoyon bo‘lgan, bu esa bronxolitiklar, mukolitiklar, sedativ vositalar, ayrim hollarda esa antibiotiklar va tizimli glyukokortikosteroidlarning qisqa kurslari (3–5 kun davomida vena ichiga) qo‘llanilgan intensivroq davolashni talab etgan. Natijalar va muhokama. Taqqoslovchi tahlil shuni ko‘rsatdiki, o‘tkir obstruktiv bronxitda davolash majmuasiga immunomodulin qo‘shilishi asosiy klinik belgilar regressiyasini tezlashtirgan. Xususan, burun-lab uchburchagi sianozining kamayishi, teri oqarishi, taxikardiya, xirillashlar va yo‘tal tezroq yo‘qolgan, bu esa bemorlarning umumiy holati yaxshilanishi bilan kechgan. Xulosa. Erta yoshdagi bolalarda o‘tkir obstruktiv bronxit va bronxiolitda immunomodulindan foydalanish klinik simptomatikaning tezroq bartaraf etilishini va bemorlarning umumiy holati yaxshilanishini ta’minlaydi. Olingan natijalar mazkur preparatni ushbu kasalliklarni kompleks davolash tarkibiga kiritish maqsadga muvofiqligini tasdiqlaydi, bu esa nafas olish funksiyasining tezroq tiklanishiga va klinik natijalarni optimallashtirishga xizmat qiladi.