(untitled) (Xalqaro ilmiy pediatriya jurnali, 2025)
Jigarning alkogolsiz yog‘ kasalligining tarqalishi, semizlik global epidemiyasi kabi tarqalib borayotganligi va ancha ertaroq yoshda aniqlanayotganligi hamda patogenetik jihatdan lipid almashinuvi patologiyasi bilan bog‘liq. Tekshirish materiallari va usullari: ekzogen - konstitusional semizligi bo‘lgan 96 nafar bola tekshirildi, ular 2 guruhga bo‘lindi. 1 - guruh teng taqsimlangan tipdagi semizligi bo‘lgan va 2 guruh abdominal semizligi bo‘lgan, hamda 44 nafar tana vazni normal bo‘lgan shartli sog‘lom bo‘lgan bolalar. Lipid almashinuvi tekshirildi, jigarning ul’tratovushli tekshiruvi o‘tkazildi. Natijalar: semizligi bo‘lgan bolalarda JAYoK 50,0%, visseral semizligi bo‘lgan bolalarda esa 65,9% aniqlandi. Gepatositlarning yog‘ infil’tratsiyasi 16-18 yoshdagi abdominal semizligi bo‘lgan bolalarda ko‘proq aniqlanadi (100%). semizligi bo‘lgan o‘g‘il bolalarda qiz bolalarga nisbatan steatoz erta shakllanishi va yaqqol rivojlangan lipid almashinuvi buzilishlari fonida kechishi aniqlandi. JAYoKda jigar parenximasidagi struktur o‘zgarishlar bir vaqtning o‘zida o‘zgarmagan parenxima fonida turli o‘lchamdagi, yog‘ distrofiyasi tipidagi va steatogepatit ko‘rinishidagi o‘zgarishlar, diffuz-o‘choqli jarayonlar rivojlanishi bilan xarakterlanadi. Xulosa. Turli tipdagi semizligi bo‘lgan bolalarga o‘z vaqtida, buzilishlarni aniqlash va gepatobiliar tizim kasalliklari va gormonal - metabolik buzilishlarni almashinuv-yallig‘lanishli rivojlanishi xavfini kamaytirish maqsadida kompleks diagnostik va davo-profilaktik choralar o‘tkazilishi talab etiladi.