(untitled) (Xalqaro ilmiy pediatriya jurnali, 2026)
Dolzarbligi. Tug’ma pnevmoniya (TP) perinatal infeksiyaning eng og‘ir shakllaridan biri bo‘lib, yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda kasallik va o‘lim ko‘rsatkichlariga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma’lumotlariga ko‘ra, har yili 7 milliondan ortiq go‘dak bachadon ichi infeksiyalarning oqibatlaridan aziyat chekadi, ulardan 600 mingdan ortig‘i neonatal yoki erta bolalik davrida vafot etadi. Maqsad. Bachadon ichi pnevmoniya bilan tug‘ilgan chaqaloqlarda kindik qonidagi leykotsitlar va limfotsitlar miqdorining diagnostik ahamiyatini baholash. Material va usullar. Tadqiqotga 81 nafar yangi tug‘ilgan chaqaloq (gestatsion yoshi 37–42 hafta) jalb etildi. Asosiy guruhga ТP tashxisi qo‘yilgan 61 nafar chaqaloq, nazorat guruhiga esa 20 nafar sog‘lom chaqaloq kiritildi. Tug‘ilganidan keyingi ilk soatlarda kindik qonidan namuna olinib, leykotsitlar va limfotsitlarning mutlaq miqdori aniqlangan. Statistik tahlil o‘rtacha qiymatlar, standart og‘ishlar, korrelyatsiya koeffitsienti (r) va ahamiyatlilik darajasi (p) hisobini o‘z ichiga olgan. Natijalar. TP bilan tug‘ilgan chaqaloqlarda leykotsitlar profili sezilarli darajada o‘zgargan. Leykotsitlar o‘rtacha miqdori 14,77 ± 0,512 × 10⁹/l bo‘lib, nazorat guruhidagi ko‘rsatkichdan (9,87 ± 1,317 × 10⁹/l) ancha yuqori. Limfotsitlar darajasida ham shunga o‘xshash tendensiya kuzatildi: 6,02 ± 0,719 × 10⁹/l ga nisbatan 1,56 ± 0,361 × 10⁹/l. Leykotsitlar va limfotsitlar o‘rtasida o‘rtacha ijobiy korrelyatsiya aniqlangan (r = 0,59; p < 0,05), bu tug‘ma immun javobning sinxron faollashuvini ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari chaqaloqlarda uchinchi kunida leykotsitlar va limfotsitlar darajasi eng yuqori nuqtaga yetishini tasdiqlaydi. Xulosa. Kindik qonidagi leykotsitlar profili BIP holatlarida yallig‘lanish jarayonining informativ markerlaridan biri bo‘lib, yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda immunologik monitoringni erta bosqichda olib borishda qo‘llanilishi mumkin.