2021–2025-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Andijon viloyati bolalar ko‘p tarmoqli tibbiyot markazida operatsiya qilingan bolalarda tug‘ma yurak nuqsonlari tuzilmasining xususiyatlari va rivojlanish omillari
Annotatsiya
Kirish. Tug‘ma yurak nuqsonlari bolalar kasallanishi va nogironligining asosiy sabablaridan biri bo‘lib qolmoqda. Muammoning dolzarbligi og‘ir va kombinatsiyalangan shakllar ulushining ortishi, shuningdek, ularning tuzilishi va prognoziga hududiy hamda etnik xususiyatlarning ta’siri bilan bog‘liq. Shu sababli TYuNni muntazam monitoring qilish erta tashxis, kardiojarrohlik yordami va reabilitatsiyani takomillashtirish uchun muhimdir. Maqsad. 2021–2025-yillarda Andijon viloyati bolalar ko‘p tarmoqli tibbiyot markazida operatsiya qilingan bolalarda tug‘ma yurak nuqsonlari (TYuN) tuzilmasining xususiyatlari hamda klinik-anamnestik omillarni aniqlash. Materiallar va usullar. 2021–2025-yillarda davolangan TYuN bo‘lgan 927 nafar bola o‘rganildi, ulardan 497 nafari operatsiya qilingan. Barcha 927 bolaning tibbiy hujjatlari retrospektiv tahlil qilindi, umumiy guruh tarkibidagi 128 nafar bola esa qo‘shimcha ravishda prospektiv tekshirildi. Yurak nuqsonlarining tuzilmasi, bemorlarning yoshi va yashash joyi, klinik belgilar, hamroh holatlar, onalarda homiladorlikning kechish xususiyatlari hamda oilaviy anamnez baholandi. Miqdoriy ko‘rsatkichlarni taqqoslashda Mann–Uitni U-mezoni va Kruskal–Uollis mezoni, kategoriyali ma’lumotlarni tahlil qilishda Pirsonning χ² mezoni va Fisherning aniq mezoni qo‘llanildi. p<0,05 bo‘lganda farqlar statistik ahamiyatli deb hisoblandi. Natijalar. Operatsiya qilingan 497 nafar bola orasida qorinchalararo to‘siq nuqsoni (36,4%), ochiq arterial yo‘l (29,8%) va bo‘lmachalararo to‘siq nuqsoni (20,9%) ustunlik qildi. Fallo tetradasi 5,8%, atrioventrikulyar kanal 3,0%, magistral tomirlar transpozitsiyasi 2,2% ni tashkil etdi. 2023–2025-yillarda murakkab va kritik TYuN bo‘yicha operatsiyalar ulushi oshdi. Asosiy klinik belgilar sifatida perioral sianoz, nafas va yurak yetishmovchiligi qayd etildi. Onalar anamnezida homiladorlik davridagi infeksiyalar, gestoz, bachadon-platsentar qon oqimining buzilishi va somatik kasalliklar ko‘p uchradi; irsiy moyillik va qarindoshlar o‘rtasidagi nikohlar ham qayd etildi. Xulosa. Andijon viloyatida jarrohlik yo‘li bilan tuzatilgan TYuN tuzilmasida qorinchalararo to‘siq nuqsoni, ochiq arterial yo‘l va bo‘lmachalararo to‘siq nuqsoni ustunlik qiladi. Olingan natijalar TYuN tuzilmasini hududiy monitoring qilish, erta tashxisni yaxshilash, bemorlarni yo‘naltirish tizimini takomillashtirish va bolalarni multidisiplinar kuzatish zarurligini ko‘rsatadi.
Kalit so‘zlar
Mualliflar haqida
Adabiyotlar ro'yxati
Арапханова Х.А., Пузин С.Н., Потапов В.Н. и др. Глобальное бремя врожденных пороков сердца в общественном здравоохранении// Вестник Всероссийского общества специалистов по медико-социальной экспертизе, реабилитации и реабилитационной индустрии. - 2024. - № 3-4. - C. 30-44. Arapakhanova K.A., Puzin S.N., Potapov V.N. i doktor Global'noye bremya vrozhdennykh porokov serdtsa v obshchestvennom zdravookhranenii // Vestnik Vserossiyskogo obshchestva spetsialistov po mediko-sotsial'noy ekspertize, reabilitatsii i reabilitatsionnoy industrii. - 2024. - № 3-4. - S. 30-44.
Бокерия Л.А., Ступаков И.Н., Милиевская Е.Б., Крупянко С.М. и др. Анализ коечного фонда для оказания медицинской помощи детям с врожденными пороками сердца в Российской Федерации. Южно-Урал. мед. ж. 2017; (3): 4–11., Bokeriya L.A., Stupakov I.N., Miliyevskaya Ye.B., Krupyanko S.M. ya doktor. Analiz kogo fonda dlya okazaniya meditsinskoy pomoshchi detyam s rozhdennymi porkami serdtsa v Rossiyskoy Federatsii. Yuzhno-Ural. Med. Dzh. 2017 god; (3): 4–11., 4. https://doi.org/10.21508/1027-4065-2023-68-4-52-XX
Зубко А.В., СабгайдаТ.П. Смертность детей от врожденных пороков сердца и доступность хирургической помощи. // Здравоохранение Российской Федерации. - 2019. - Т. 63, № 6. - С. 300 -307. . Zubko A.V., Sabgayda T.P. Smertnost' detey ot vrozhdennykh porokov serdtsa i dostupnost' khirurgicheskoy pomoshchi. // Zdravookhraneniye Rossiyskoy Federatsii. - 2019. - T. 63, № 6. - S. 300-307. DOI: http://dx.doi.org/10.18821/0044-197X-2019-63-6-300-307
Иващенко Т. В., Антонова И. В., Турчанинов Д. В., Антонов О. В. Распространенность врожденных пороков сердца у детей на территории города Омска в 2015–2020 гг. // Вестник СурГУ. Медицина. 2022. № 1 (51). С. 20–24. DOI 10.34822/2304-9448-2022-1-20-24.). Ivashchenko T. V., Antonova I. V., Turchaninov D. V., Antonov O. V. Rasprostranennost' vrozhdennykh porokov serdtsa u detey na territorii goroda Omska v 2015-2020 gg. // Vestnik SurGU. Lekarstvo. 2022. № 1 (51). S. 20–24. DOI 10.34822/2304-9448-2022-1-20-24.). doi: 10.34822/2304-9448-2022-1-20-24
Игишева Л.Н., Румянцева А.А., Шабалдин А.В., Синицкая А.В. и др. Долгих Анализ факторов риска формирования дефицита здоровья и его индикаторных показателей у детей с врожденными пороками сердца через два года после радикальной операции // Анализ риска здоровью. – 2022. – № 2. – С. 151–165. DOI: 10.21668/health.risk/2022.2.14. Igisheva L.N., Rumyantseva A.A., Shabaldin A.V., Sinitskaya A.V. i d-r Dolgikh. Analiz faktorov riska formirovaniya defitsita zdorov'ya i pokazateley zdorov'ya detey s vrozhdennymi zabolevaniyami posle dvukh let radikal'nogo khirurgicheskogo vmeshatel'stva // Analiz riska zdorov'ya. – 2022. – № 2. – S. 151–165. DOI: 10.21668/health.risk/2022.2.14.
Нелунова, Т.И. Клинико-эпидемиологические аспекты врожденных пороков сердца у новорожденных в Республике Саха (Якутия): автореф. дис. ... канд. мед. наук: 3.1.21. Педиатрия. Санкт-Петербург, 2023. – 19 с.). Nelunova, T.I. Kliniko-epidemiologicheskiye aspekty vrozhdennykh porokov serdtsa i novorozhdennykh v Respublike Sakha (Yakutiya): avtoref. dis. ... konfety. Med. Nauk: 3.1.21. Pediatriya. SPb, 2023. – 19 s.).
Таирова, С.Б., Буронов М.И. Эпидемиология и факторы риска развития врожденных пороков сердца у детей: литературный обзор // Science and Education. − 2023. − Vol. 4, № 2. − P. 536-542. Tairova S.B., Buronov M.I. Epidemiologiya i faktory riska razvitiya zarazhennykh porokov serdtsa u detey: literaturnyy obzor // Nauka i obrazovaniye. - 2023. - Tom. 4, № 2. - S. 536-542. https://cyberleninka.ru/article/n/epidemiologiya-i-faktory-riska-razvitiya-vrozhdyonnyh-porokov-serdtsa-u-detey-literaturnyy-obzor/viewer
Федеральная служба государственной статистики: офиц.сайт. – URL: https://rosstat.gov.ru/folder/210/document/13218 (дата обращения: 12.11.2024). Федеральная служба государственной статистики: офиц.сайт. – URL: https://rosstat.gov.ru/folder/210/document/13218 (обработка данных: 12.11.2024).
El-Chouli M, Mohr GH, Bang CNF, Ahlehoff O, et al. P4694 40-year trends in incidence of simple congenital heart disease: a nationwide study. Eur. Heart J. 2019;40(1):ehz745.1075. doi: 10.1093/eurheartj/ehz745.1075.
Alenezi AM, Albawardi NM, Ali A, et al. The epidemiology of congenital heart diseases in Saudi Arabia: a systematic review. J. Pub. Health Epidemiol. 2015;7 (7): 232-240. J Clin Invest. 2012; 122 (1): 153-162. DOI: 10.5897/JPHE2015.0723
Salari N, Faryadras F, Shohaimi S, et al. Global prevalence of congenital heart diseases in infants: A systematic review and meta-analysis. Journal of Neonatal Nursing. 2024; 30 (6): 570-575. DOI: 10.1016/j.jnn.2024.05.003
Liu Y, Chen S, Zühlke L, Black GC, Choy MK, Li N, Keavney BD. Global birth prevalence of congenital heart defects, 1970–2017: systematic review and meta-analysis. Int J Epidemiol. 2019;48(2):455–63. doi:10.1093/ije/dyz009.
Mali S, Haghaninejad Pulmonary H. Complications Following Cardiac Surgery. Archives of Medical Sciences. Atherosclerotic Diseases. 2019; 4 (P): 280–285. [Internet] – Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7191937/ (access date: 20.09.2021)
Murni IK, Djer MM, Yanuarso PP, et al. Outcome of Pediatric Cardiac Surgery and Predictors of Major Complication in a Developing country. Annals of Pediatric Cardiology. 2019; 12(1): 38–44. [Internet] – Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6343386 (access date: 20.09.2021)
Oliván-Gonzalvo G, Gracia-Balaguer J. Prevalence of congenital heart defects in assigned children for intercountry adoption. Eur. J. Prev. Cardiol. 2021;zwab022, doi: 10.1093/eurjpc/zwab022
Rachel L Knowles, Deborah Ridout, Sonya Crowe, Catherine Bull, et al. Ethnic and socioeconomic variation in incidence of congenital heart defects. Arch Dis Child. 2016 Dec 16;102(6):496–502. doi: 10.1136/archdischild-2016-311143.
Van den Eynde, MPBO. Sá, D. Vervoort, et al. Pulmonary valve replacement in tetralogy of fallot: an updated meta-analysis.J.Ann. Thorac. Surg. 2022; 113(3): 1036-1046.
Van der Linde D, Konings EEM, Slager MA, Witsenburg M, et al. Worldwide birth prevalence and trends of congenital heart disease: updated systematic review. J Am Coll Cardiol. 2021;77(21):2241–57. doi:10.1016/j.jacc.2021.03.015.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.